Xem Bóng Đá Để Làm Kinh Doanh: 5 Bài Học Đắt Giá Từ Leipzig

Khi thành lập, Leipzig đặt mục tiêu: trong 8 năm phải lên chơi ở Bundesliga – giải đấu cao nhất nước Đức. Thực tế, họ làm được trong… 5 năm.

Lên được Bundesliga, họ lại đặt mục tiêu: trong 5 năm phải được chơi C1. Và họ đạt được chỉ trong… 2 năm.

Nếu khi đó Leipzig đặt mục tiêu kiểu như:

• “Cố gắng nhanh nhất có thể”
• “Đạt vị trí càng cao càng tốt…”

…thì cầu thủ sẽ không biết thế nào là đủ, thế nào là đạt. Xếp thứ 5 đã cao chưa, hay phải top 3? Không rõ, nghĩa là không đo được.

Trong kinh doanh cũng vậy.

Năm 2009, khi mới bắt đầu, doanh số của Thế Giới Giấy chỉ vài chục triệu/tháng. Nhưng chúng tôi đặt mục tiêu: đến 2015 phải đạt 2 tỷ/tháng. Từ mục tiêu đó, cả đội cắm đầu làm, có thời điểm làm 15-18 tiếng/ngày. Đến 2015, nhìn lại, doanh số không phải 2 tỷ mà là 10 tỷ/tháng – vượt xa kỳ vọng.

Nếu làm kinh doanh mà chỉ đặt mục tiêu kiểu:

• “Cải thiện thu nhập”
• “Tự do, tự chủ, không phụ thuộc ai…”

…thì tốt nhất đừng làm, vì càng làm bạn càng dễ trở thành gánh nặng. Đừng dùng câu “nói trước bước không qua” để che cho sự lười, sợ và thiếu quyết đoán của mình.

👉 Bài học kinh doanh từ bóng đá: Hãy đặt mục tiêu rõ ràng, cụ thể (lớn hay nhỏ tùy bạn), rồi chiến đấu hết mình để đạt cho được.

Người ta hay nói:

“Phong độ là nhất thời, đẳng cấp là mãi mãi.”

Cứ cho là vậy đi. Nhưng nếu họ chỉ ngồi đó ôm cái “đẳng cấp” của họ, còn mình đang có phong độ tốt, chuẩn bị tốt, tại sao không chiến đấu?

Trong kinh doanh, tôi có một người bạn từng là giám đốc marketing của một công ty FMCG ngàn tỷ giai đoạn 2007-2008. Từ 2009 đến nay, anh ấy gần như luôn “chờ việc” vì thấy công việc hiện tại không xứng với “đẳng cấp” của mình. Mỗi lần nói chuyện, anh ấy lại bảo:

“Em làm marketing còn non lắm.”

Nhưng đến khi tôi hỏi thật: “Giờ với công ty tụi em, anh nghĩ nên làm marketing kiểu gì cho hiệu quả?”

Anh ấy trả lời: “Gửi SMS hàng loạt và làm TVC.”

Nghe mà nổi da gà!

👉 Bài học kinh doanh từ bóng đá:

• Đừng ôm cái “đẳng cấp” quá khứ để ngồi nói trời nói biển.
• Phong độ hôm nay, hành động hôm nay, kết quả hôm nay mới là cái nuôi sống mình.

Trong trận đấu với Atletico, HLV của Leipzig đã rất dũng cảm đưa ra những thay đổi cần thiết, trong khi HLV của Atletico lại quá thận trọng, rụt rè và phải nhận trái đắng. Điều đặc biệt là HLV Leipzig xây dựng được một đội ngũ:

• Đoàn kết, gắn bó
• Không phụ thuộc vào một siêu sao nào
• Chiến đấu vì mục tiêu chung

Ở doanh nghiệp, CEO cũng giống như HLV:

• Là người chịu trách nhiệm cao nhất về kết quả
• Cũng là người cần định hình lối chơi, đưa ra quyết định ở thời khắc quan trọng

CEO không cần biết hết mọi thứ, và cũng không thể làm mọi thứ. Nhưng CEO phải:

• Biết truyền đạt mục tiêu rõ ràng
• Giúp đội ngũ nhìn về cùng một hướng
• Dám đưa ra quyết định và dám chịu trách nhiệm

Nếu bạn làm CEO mà không dám quyết, không có quyền quyết, không dám chịu trách nhiệm, thì thật lòng: nên làm nhân viên thì tốt hơn.

👉 Bài học kinh doanh từ bóng đá: Khi xem bóng đá để làm kinh doanh, hãy nhìn HLV và đội bóng để hiểu rằng: một CEO giỏi là người xây được đội ngũ giỏi, trao quyền, gắn kết và dẫn dắt cả tập thể, chứ không phải một “siêu nhân” ôm hết mọi việc.

Trong bóng đá:

• Gặp đội mạnh đá khác, gặp đội yếu đá khác
• Khi dẫn bàn, phải điều chỉnh chiến thuật
• Khi bị dẫn bàn, cũng phải đổi cách đá

Không thể cứ “đá đi, chạy đi, sút nhiều vào kiểu gì cũng có bàn”.

Trong sản xuất tại Thế Giới Giấy, thời gian đầu chúng tôi cũng từng nghĩ đơn giản:

Mua máy tốt, cắm điện là chạy. Thuê quản đốc giỏi là xong.

Nhưng 20 tháng đầu là 20 tháng ám ảnh:

• Công nhân khiếu nại
• Sản lượng thấp
• Mẫu mã không đạt
• Thay 4 quản đốc
• Máy móc tiền tỷ, chỉ mong thanh lý được vài trăm triệu

Cuối cùng, chúng tôi:

• Lấy lại tất cả số liệu
• Đo đếm từng tác phong công nhân
• Rà soát lịch bảo dưỡng máy
• Ngồi nghe từng người công nhân chia sẻ

Từ đó thiết kế lại phương pháp vận hành và chỉ tiêu phù hợp. Kết quả sau 2 tháng:

• Sản lượng tăng 2,5 lần
• Thu nhập công nhân tăng 42%
• Chi phí nhân công trực tiếp giảm 37%

👉 Bài học kinh doanh từ bóng đá: Kiên trì rất quan trọng. Nhưng kiên trì với phương pháp đúng mới đưa bạn tới kết quả. Kiên trì với cách làm sai chỉ khiến bạn burn time, burn tiền.

Tôi từng hỏi nhiều người: “Xem bóng đá để làm gì?”. Đa số trả lời: “Vì thích, vì sướng.” Với tôi, như vậy là chưa đủ. Dưới góc nhìn của một người điều hành, mỗi trận cầu đỉnh cao là một bài giảng quản trị sinh động. Hành trình của “chú cá nhanh” RB Leipzig chính là minh chứng thép cho việc vận dụng 5 bài học kinh doanh từ bóng đá:

• Mục tiêu rõ ràng giúp biến con số định lượng thành kim chỉ nam cho cả tập thể.
• Chiến lược đối đầu khôn ngoan và tỉnh táo trước đối thủ.
• Sức mạnh hiện tại đến từ việc tập trung vào hành động hôm nay.
• Sức mạnh đội ngũ được khẳng định khi vai trò CEO dẫn dắt hòa quyện cùng sự gắn kết tập thể.
• Kiên trì phương pháp đúng thay vì mù quáng thực thi, luôn đo lường để tối ưu vận hành.

Nếu xem bóng đá xong chỉ để hò hét rồi quên, thì thật phí. Hãy xem bóng đá để làm kinh doanh, để soi chiếu và nâng tầm bản lĩnh cho chính doanh nghiệp của bạn. Chúc bạn luôn giữ được tốc độ của một “chú cá nhanh” và sự quyết đoán của một đội bóng vô địch!